Psikomotor yeteneklerle ilgili kavramlar şunlardır: Dikkat, kuvvet, denge, tepki hızı, eş güdüm ve esneklik.

Dikkat: Dikkat, kelime anlamı ile ‘duygularla düşünceyi, bir olay ve bir nesne üzerinde toplama’ olarak tanımlanır. Çocuk; çoğunlukla ilk yıllardan itibaren çevresini tanıma, keşfetme duygusu içindedir. Çevresinde gördüğü, dokunduğu hissettiği her şeyi algılar. Bebek, önceleri takip eder; sese tepki verir. Annesi yanından ayrılınca ağlar. Sonraları objeyi tanır, algılar ve tanımlar. 9.aydan itibaren dikkatini yoğunlaştırabilir. 2-3 yaşlarında topa tekme atabilir. 3-4 yaşlarda 3 tekerlekli bisiklete binebilir, makasla kesebilir. 4-5 yaşlarda düz çizgi üzerinde yürüyebilir, 6′ya geldiğinde ise topa sopa ile vurabilecek ve tek ayak üzerinde durabilecek dikkat olgunluğuna erişecektir. Ayrıca erken çocukluk döneminde, “okuma yazmaya hazırlık çalışmaları” gibi etkinlikler küçük kas motor gelişiminde kullanacağı birçok psikomotor öğrenme, bir olayın veya işin devamlı ve yoğun bir şekilde dikkatli olarak izlenmesini gerektirir. Çocuklara “dikkat edin” yerine “dikkatle hıkın” demeyi tercih edin. Uyarılmadan çok, model almak önemlidir.

Kuvvet: Bütün psikomotor davranışların öğrenilmesi bir kuvvet gerektirir, atlama, tırmanma, yürüme hatta bir parmağın kıpırdatılması bile kuvvet ister. Bütün vücudun genel bir kuvvetinin olması gerektiği gibi; gövdenin kol ve bacakların, elin ve parmakların öğrenilecek psikomotor davranışları yapabilecek kuvvete sahip olması gerekir,  bir direnci yenebilme, karşı koyabilme becerisi olarak da tanımlanabilir. Motor davranışlarda kas ve sinir sisteminin gelişmesi önemli bir yer tutar. Çocuklarda kas kuvvetinin yoğunlaşması yaşa, cinsiyete, olgunlaşma düzeyine, daha önceki fiziksel etkinlik aşamaları gibi ölçülere bağlıdır. Güce karşı koyabilmek ya da direnci yenebilmek için vücudunu etkin kullanan çocuk; yürüme, koşma, sıçrama, topa vurma, fırlatma gibi hareketleri kuvvetle ilişkili olarak gerçekleştirir.  Motor davranışın türüne göre de kuvvet, değişiklik gösterir. 4-5 yaşlarından itibaren el arabası itebilir, halat çekme etkinliklerine katılabilir, kutu ve blok gibi eşyaları kaldırabilir, bunları bir yerden bir yere taşıyabilir.

Denge: Denge, belli bir yerde bir hareketi veya pozisyonu sürdürme durumunu devam ettirme olarak tanımlanabilir. İlk önemli denge biçimleri, oturma ve ayakta durabilmedir. Çocuklarda motor becerilerde denge, daima önemli bir güdü olacaktır. Vücut kısımlarını, vücudun ağırlık merkezine göre etkili olarak kullanmayı öğrenecektir. Denge; yürüme, koşma ve atlama becerilerinin kazanılmasında da çok önemli bir faktördür.
Çocuk ileriki yıllarda dengesinin gelişimi ile iki tekerlekli araçların, tekerlekli patenin kullanılması gibi pek çok aktiviteye katılabilecektir. Yapılan araştırmalara göre çocuk iki yaşından önce denge becerisi kazanamamaktadır. Üç yaş civarında tek ayağının üzerinde 3-4 saniye durabilmekte, dört yaşından sonra ise dairesel bir çizginin üzerinde yürüme becerisi kazanabilmektedir. Denge yeteneğinin geliştirilebilmesi için psikomotor etkinliklerde denge ile ilgili çalışmalara ağırlık verilmelidir.

Tepki Hızı: İnsanların duyu organlarını harekete geçiren ve insanda bir tepkiye yol açan iç ve dış durum değişikliğine uyarıcı; dışarıdan ya da içeriden gelen uyarıcılara karşı organizmanın gösterdiği davranış tepki olarak tanımlanır. ‘Harekete hazır olma’ şeklinde ifade edilebilecek olan tepki hızı için vücudun, dışarıdan aldığı uyarıcılara karşı tepki göstermeye hazır olması gereklidir; Yani vücudun etkilere karşı tepki göstermeye hazır olması gereklidir, bir etki-tepki sürecidir. Etki ile bu etkiye yapılan tepkinin arasında geçen zaman, reaksiyon zamanıdır. Reaksiyon zamanı ne kadar kısa olursa psikomotor öğrenme de o kadar hızlı olur. Psikomotor öğrenmede genel olarak bütün vücudun tepkiye hazır olması gereklidir. Özellikle kolların, bacakların ve elin tepki yapabilecek olgunluğa ulaşması gerekir. Psikomotor davranışlarının, bir yapılış hızı vardır. Bir davranışın gerektiğinden az yapılması hâlinde organizma tehlikeye girebilir.

Güdüm (Koordinasyon): Belli bir amaca ulaşmak için; bilinçli motor hareketlerin devamlılığı, ahenkli ve uyumlu çalışması olarak tanımlanabilir. Psikomotor öğrenmenin pek çoğu birden fazla organnın çalışmasını gerektirir. En yalın bir davranışta bile göz, el, kol ve ayak, gövde ile ayağın veya iki elin bir düzen içinde çalışması oldukça zordur. Öğrenilecek davranışları yapacak organları arasında koordinasyonu kuramıyorsa çocuk, o davranışı öğrenemez. Bu nedenle organlar arasındaki yeterli koordinasyonun gelişimi, bedensel olgunluğa ve alıştırmalara bağlıdır.

Esneklik: Vücudun gerektiği zaman öne, yana, geriye ve istenen yönlere bilmesi; yani esnek olması gereklidir. İlk çocukluk döneminde, vücut daha da esnektir. Esneklik 5-8 yaşlarda sabit kalır. Özellikle 12-13 yaşlarda doruk noktaya ulaşır. Cinsiyet esneklikte önemlidir. Kız çocuklar, erkek çocuklara oranla daha esnektir. Psikomotor yetenek, bütünlük hâlinde bulunur. Çocuk, doğduğu zaman bu psikomotor yetenekleri ancak kendi gelişimi oranında yapabilir. Bu nedenle ancak bazı becerileri yapabilecektir.

Motor Gelişim Sürecinde Yürüme ve Kavrama Yürüme:
Bebeklikte yürüme becerisinin kazanımı, yaşamın ilk iki yılında en önemli değişimlerden biridir. Yürüme becerisi bebeğin yaşadığı çevreyi tanıyarak fiziksel ve hareket bağımsızlığına erişmesine izin verir. Bebeklerin yürüme becerisine ilişkin izledikleri motor gelişim aşamaları şöyledir:

1. İlk hareketler: Bir aylıkken, bedeninin pozisyonunu değiştirmek için tamamen dışa bağımlı ayrıca başını kaldırma eylemleri gösteremezken birinci ayın sonunda, yüzü koyun yatırıldığında çenesini kaldırabilir ve iki aylıkken arkaya dönebilir.
2. Oturma: Üç dört aylýkken destekle oturabilirler. Yine dört aylık bir bebek oturur durumdayken başını  sabit tutabilir. Bu gelişmeyle çevresini dikkatle inceleme olanağına kavuşur. 5. ayda kucakta oturabilir. Bir ay sonra sandalyeye oturabilir. 7 aylıkken desteksiz oturma gerçekleşir. İzleyen ayda ise ayakta durma çabaları içine girerler ve eşyalara tutunarak ayakta durmayı başarabilirler.
3. Emekleme: 7. ayda bir dizini içeri doğru çeker ki bu davranış emekleme için önemli bir aşamadır. Ortalama 8-9 aylıkken emekleme becerisi kazanılır. Emeklemeyle dizlerini ileri iterek, bedenini yavaş yavaş kontrol ve koordine etme becerileri gelişir. Bu aşama bebeğin bir şeylere ulaşma, dünyayı anlama ve bilgiyi elde etme konusunda yani bilişsel gelişimi için de çok önemli bir aşamadır.
4. Destekle Yürüme: 10. aydan sonra bir yerlere tutunarak hareket etme kabiliyeti ve sonrasında dengeyi korumak destek araçlarını kullanabilirler. Elinden tutulduğunda adım atabilir. 11. aydan sonra yardımsız ve desteksiz tek başına ayakta durabilir.
5. Bağımsız Yürüme: 11- 13. aylar arasında bebeklerin çoğunluğu yardımsız ve bağımsız yürümeye başlarlar. Bu beceri bebeğin hareketlerini tamamen özgürleştirir. 14-15 aylıkken geri geri yürüyebilir ve iki üç ay sonra da yardımsız merdiven çıkabilirler.

Anne Tutumlarının Tuvalet Eğitimindeki Etkisi: Kuralcı, titiz, katı ise çocuk dışkısını tutmaktan kabız olanı, davranışlarını etkilerse çocuk tutucu bir kişilik geliştirir.

* Anne baskıcı ise çocuk olur olmaz yerlerde anneyi cezalandırmak için dışkısını boşaltır. İlerde ise eziyet etmeyi seven, dağınık kimlik özelliği geliştirir.
* Anne teşvik edici ise çocuk dışkılama olayının önemini ve bu konudaki başarılı olduğunu anlar. İleride üretken ve yaratıcı olur.
* Uyku, yemek gibi alışkanlıklarda olduğu gibi tuvalet için de bir rutin oluşturmak yararlıdır. Sabah kalkınca, yemeklerden sonra ve akşam yatarken tuvalete gitmek bir rutin haline getirilebilir.
* Tuvalet uygun şekilde kullanıldığında başlarda şeker vermek gibi ufak ödüllendirmeler işe yarayabilir. Aşırı bir ödüllendirmeden kaçınmak, mesela büyük sevinç gösterileri yerine takdir ettiğinizi gösteren bir gülümsemeye çocuğunuzun ihtiyacı olacaktır.
* Bireysel farklılıklar göz önünde bulundurulmalı, eğer çocuk eğitime tepkili yaklaşıyorsa ısrarcı olunmamak, tekrar başlanmadan önce bir- bir buçuk ay kadar beklenmelidir.

Motor Gelişim Sürecinde Taklit: Taklit, bir çocuğun taklit edilen kişinin (modelin) davranışına kendisini uydurmasını gerektirir. Bebekler yaklaşık 18. aydan itibaren taklit ettikleri eylemi zihninde tutabilirler ve gerektiğinde sergileyebilirler. Yaklaşık 8. aydan itibaren taklit yoluyla tepki dağarcığına yeni tepkiler ekler. Bebek 1 yaşından itibaren deneme yanılma yoluyla, başkalarında gözlediği tepkileri çok daha iyi taklit edebilir. Bununla birlikte bu zaman diliminde bile çocuk, tepkiyi tekrarlamaya çalışırken modelin eylemini görme ihtiyacı duyar.

Related posts:

1. Bebeklik Döneminde Psikomotor Gelişim – I
2. Bebeklik Döneminde Fiziksel Gelişim
3. Bebeklik Dönemi (0-2 yaş) ve Gelişim

Related posts

• Bebeklik Döneminde Psikomotor Gelişim – I (0)
• Bebeklik Döneminde Fiziksel Gelişim (0)
• BEBEK RAHİM İÇİ GELİŞME GERİLİĞİ (0)
• Ay Ay Bebek Gelişimi (4)

Hareket veya motor becerilerin gelişimi algısal, bilişsel ve sosyal becerilerin gelişimine paralel gelişir. Dil gelişimi ile birlikte, bebek ve yaşamındaki önemli diğer kişiler arasında bir iletişim ve etkilenim biçimi oluşturur. Bebeğin gelişiminin tüm boyutlarına etki eder.
Çocuk organizmasının en önemli özelliklerinden birisi de sürekli büyüme, gelişim süreci içinde olmasıdır. Bu süreç içerisinde çocuğun gelişimi görünen ve görünmeyen büyüme ile gelişmeyi de kapsar. Dünyaya gelen her birey, daha anne karnında iken fiziksel olarak gelişmeye başlar. Dünyaya geldiğinde de bu gelişim hızlanarak devam eder. Önceleri refleks olan bu hareketlerin bazıları (refleks olarak ömür boyu devam ederken) bazıları da zamanla organların bilinçli olarak kullanılması ile motor becerilere dönüşür.

Bu beceriler:
a. Büyük kas motor becerileri (Bedeni kullanma)
b. Küçük kas motor becerileri (El ve ayağı kullanma) olarak iki kısımda incelenir.

Büyük kas motor becerileri, aynı zamanda ‘kaba motor beceriler’ veya ‘geniş kasların kullanılması’ diye de anılmaktadır. Emekleme, ayakta durma, yürüme, koşma, salınım, dönme, yuvarlanma, zıplama, denge gibi hareketler üzerideki kontrolü anlatmak için kullanılmaktadır. Küçük kas motor gelişimi ise; aynı zamanda ‘ince devinimsel beceriler’ olarak da adlandırılabilmektedir. Eli ve ayağı kullanma becerileri ile nesne becerilerini kapsar. Tutma, kavrama, yazma, yırtma, çizme, yapıştırma, kesme gibi beceriler örnek olarak gösterilebilir. Insanın gelişimi, sürekli olmakla birlikte bu sürekliliğin hızı her yaşta aynı değildir. Örneğin döllenmeden doğuma kadar olan evrede çok hızlı bir büyüme süreci yaşanır. Her gelişim evresi, diğer evrelerden farklı bir hızda gelişir ve insanın değişik yaşlarını kapsar.
Çocuk için yaptığı her motor hareket, sözsüz iletişim anlamındadır, Motor davranışlar yolu ile dış dünya ile iletişim kurar. Kazandığı yeni beceri ile de kendi dünyasının genişlemesine ve yeni deneyin yapmasına yardımcı olur. Fiziksel gelişim, psikoflnötor gelişim ile birlikte gitmektedir ve birbirinden ayrı düşünülemez. Bir çocuğun çevresini tanıması ve çevresini yönetme becerisine kavuşma sürecinde ‘motor gelişimi’ son derece önemlidir. Bu süreçte, çocuğun bağımsızlığını tanımasında ve yönetmesindeki rolü de göz ardı edilmemelidir. Bunun yanı sıra çevresine uyum sağlaması ve sosyal faaliyetlerde varlık göstermesi için de ‘psikomotor’ gelişim iyi anlaşılmalıdır. Psikomotor gelişimin sağlıklı olması, fiziksel gelişiminin yanı sıra zihinsel, duygusal ve sosyal gelişimlerine de önemli katkı sağlar.
Motor becerilerinde baştan aşağıya ve bedenin merkezinden dışa doğru bir gelişim seyri görülür.

1. Refleksler: Bebekler geniş refleksler topluluğuyla dünyaya gelirler. Emmeye başlama refleksi, arama refleksi, yutma refleksi, moro refleksi, babinksi refleksi, yakalama refleksi, adım atma refleksi bunlardan bazılarıdır. Bu reflekslerden çoğu doğumdan sonraki 3-5 ay içinde azalarak geçmektedir.

2. Motor Yeteneklerin Gelişimi: Yeni doğanın hareket yetenekleri fazla etkileyici değildir. Çocuğun ilk kazandığı yeteneğin başını kaldırmak olduğu, bunun ardından el ve kollarını kullanabildiği, nihayet ayak ve bacaklarını kullanmaya başladığı görülmüştür.

0 ay – Fötal duruşunu sürdürür.

1. ay – Çenesini kaldırabilir.

2. ay – Göğsünü kaldırabilir.

3. ay – Başarısız uzanmalarda bulunur.

4- ay – Destekle oturur.

5. ay – Kucağa oturup nesneleri yakalar.

6. ay – Mama sandalyesinde oturup sallanan nesneleri yakalar.

7. ay – Kendi başına oturabilir.

8. ay – Yardımla ayağa kalkabilir.

9. ay – Sandalyeye tutunarak ayakta durabilir.

10. ay – Emekler.

11. ay Eli tutulduğunda yürüyebilir.

12. ay Bir şeyi tutup kendini çekerek ayağa kalkabilir,

13. ay Dört ayak üzerinde merdiven çıkabilir.

14. ay – Kendi başına ayakta durabilir.

15. ay – Kendi başına yürüyebilir.
16. ay – Yakalama becerisinde; 6 aylık bebek nesneyi tüm eliyle yakalamaya çalışır, 9 ay civarında yakalama davranışı tüm parmaklar tarafından tutulan yürütülür ve 2 yaşında sadece başparmak ve işaretparmağı ile küçük nesneleri yakalar.

Motor Gelişimde Olgunlaşma ve Öğrenme:  Bebeğin bedenini kontrol edebilmesi hem bedenin yeterli olgunluğa ulaşmasına hem de öğrenmeye bağlıdır. Hareket alanı genişler ve beden üzerinde kontrolü artar. Yürüme, konuşma, mesane ve bağırsak kontrolü, elle tutma ve el kontrolü gibi beceriler olgunlaşmaya bağlı motor becerilerdir. İki temel hareket yeteneği, yürüme ve elle tutma bebeklik döneminde gelişmektedir. Olgunlaşma sürecinin hızlanması ya da geciktirilmesinde ise çevresel koşulların etkili olduğu bilinmektedir. Hareket etmesine yeterince izin verilmeyen, az ilgi gösterilen az oyun oynanan ve zamanını yatağında geçiren bir bebek normalden daha geç yürüyebilirken, bunun zıttı tutumlarla karşılaşan ve zamanını oyun oynayarak geçiren, özgürce hareket etmesine ortam oluşturulan bebeklerin motor etkinlikleri daha hızlı gelişir. Çünkü oturma ve yürüme gibi etkinlikleri bebeklikteki sinir, kemik ve kas sistemindeki gelişime bağlı olmakla beraber, bebeğin bedenine tanınan özgür ortamlarda bu hareketlerin tekrar tekrar denenmesi ve etkinliklerle hızlandırır.
Motor gelişim olgunlaşma ve öğrenme çerçevesinde 3 temel ilkeye göre gerçekleşir. Bunlar;

a. Spesifik olarak gerçekleşen harekete geçme: Bebeğin bu dönemde hareketleri sadece bedeninin büyük kasları ile gerçekleşmektedir.

b. Baştan ayağa doğru gelişim: Kasların gelişimi başa en yakın kaslarla başlar ve bedenin daha aşağısında bulunan kol ve bacak gibi vücuda eklemle bağlı organlardaki kaslarla devam eder. Bebeğin ilk olarak göz kaslarının kontrolü gelişir, daha sonra başını kaldırabilir ve son olarak yürümeyi gerçekleştirebilir.

c. İçten dışa doğru gelişim: Bebekler bu evrede önce kolunu omuzdan kullanma becerisini geliştirir, sonra bileklerinin ve parmaklarının kontrolünü gerçekleştirir.

Psikomotor Yetenekler: Psikomotor beceriler ya da yetenekler bir işin yapılması sırasında kullanılan bilinçli zihinsel etkinliğin yönlendirdiği koordineli kas etkinlikleridir. Örneğin el yazısı yazma, daktilo yazma, piyano çalma birer psikomotor beceridir. Motor yetenek, vücudun bir ya da birden fazla organının katıldığı kas hareketi ya da işlemidir. Psikomotor öğrenme, çocuğun doğumundan sonra psikomotor yeteneklerin gelişmesine bağlı kalarak ve yaşı ilerledikçe hızlanarak devam eder. Çocuk doğduğu anda hareket edebilecek ve bazı psikomotor davranışları yapabilecek durumdadır. Hatta ana rahmindeyken bile bazı hareketler yaptığı, dış etkilere karşı bazı yalın tepkiler gösterdiği bilinmektedir. Buna bakarak eğitimciler, eğitim-öğretimin doğumdan önce başladığını söylerler. Doğumdan sonra psikomotor yetenekler hızla gelişir. Psikomotor öğrenme, bu yeteneklerin gelişmesine bağlıdır.

Related posts:

1. Bebeklik Döneminde Psikomotor Gelişim – II
2. Bebeklik Döneminde Fiziksel Gelişim
3. Bebeklik Dönemi (0-2 yaş) ve Gelişim

Related posts

• Bebeklik Döneminde Psikomotor Gelişim – II (0)
• Bebeklik Döneminde Fiziksel Gelişim (0)
• BEBEK RAHİM İÇİ GELİŞME GERİLİĞİ (0)
• Ay Ay Bebek Gelişimi (4)

Ağırlık: Doğumdan sonra bebeğin boyu hızla artmaya başlar, ilk dört ayın sonunda, bebeğin ağırlığı doğum ağırlığının yaklaşık iki katına ulaşır. Bu ağırlık ise yaklaşık 6.200 gr. ile 6.800 gr. arasındadır, ilk yıl ağırlık üç kata ulaşır.

Boy Uzunluğu: Doğumdan sonra, bebeğin boyu hızla uzamaya başlar ve yaşı ilerledikçe bu hızda gittikçe yavaşlama eğilimi görür. İlk dört ayında bebek yaklaşık olarak 8-10 cm büyür, ilk yılın sonunda bebeğin boyu ortalama 73-78 cm ikinci yılın sonunda boyu ise ortalama 88 cm’e ulaşır.

Beden Oranları: Yeni doğmuş bir bebeğin başı, kolu, bacağı arasındaki büyüklüklerin oranı, bir yetişkinin beden oranına göre farklıdır. Yeni doğmuş bebeğin başı toplam beden uzunluğunun yaklaşık 1/4′ü kadardır. Doğuşta bebeğin bacak uzunluğu ise beden uzunluğunun yaklaşık 1/3′ü kadardır. Bebekler arasında beden oranı açısından bireysel farklılıklar vardır. Bedensel büyümenin hızı sosyo-ekonomik düzey ve bebeğin beslenmesi gibi çevresel koşullara da büyük ölçüde bağlı olabilmektedir.

Kemiklerin Büyümesi: Kemiklerin büyümesi ve gelişmesi hareket gelişimi için gereklidir. Doğumda, bebeğin kemikleri olgunlaşmamıştır ve hemen hemen kıkırdaktan meydana gelmektedir. Zamanla kıkırdak dokuların gerekli minareleri depolanmasıyla kemiğe dönüşür.

Kasların Büyümesi: Kaslar, kas liflerinin birleşmesiyle meydana gelir, kemiklerin hareketini sağlar. Yeni doğan bebek tüm kas liflerine sahiptir. Zamanla bebekteki bu kas lifleri gelişir ve bu gelişme kasların uzunluğu, genişliği ve kalınlığındaki büyüme ile yetişkinliğe kadar devam eder.

Diş Çıkarma: Bebekler ilk dişlerini 6 ile 8 ay arasında çıkarırlar. İlk çıkan dişler merkezi kesici ve üst ön dişlerdir. Diğer dişler hızlı bir şekilde çıkar. Bir yaşına kadar 4 ile 8 dişe sahiptirler. İki yaşma geldiğinde üst dişlerin çoğunluğunu çıkarmıştır. Bebeklerde, diş çıkarırken huzursuzluk ve huysuzluk görülebilir, bu diş etlerindeki sinirlerin duyarlılığı sonucudur.

Related posts:

1. Bebeklik Döneminde Psikomotor Gelişim – I
2. Bebeklik Döneminde Psikomotor Gelişim – II
3. Bebeklik Dönemi (0-2 yaş) ve Gelişim

Related posts

• Bebeklik Döneminde Psikomotor Gelişim – II (0)
• Bebeklik Döneminde Psikomotor Gelişim – I (0)
• BEBEK RAHİM İÇİ GELİŞME GERİLİĞİ (0)
• Ay Ay Bebek Gelişimi (4)

A. GELİŞİMLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR

Büyüme: Vücudun sadece boy, kilo ve hacim olarak artışı. Büyüme değişik oranlarda ve değişik hızda gerçekleşebilir. Örneğin; Çocuğun fiziksel olarak değişmesi.

Olgunlaşma: Organların kendilerinden beklenen fonksiyonu yerine getirebilecek düzeye gelmesi için geçirilmesi gereken süreçtir. Örneğin; Çocuğun kas ve kemik yapısı gelişmediği zaman çocuk yürüyemez.

Gelişim: Olgunlaşma ve öğrenme ürünü gerçekleşerek ortak ilerlme yönündeki değişim. Bebeğin döllenmeden başlayarak bedensel, zihinsel, duygusal bakımından en son aşamasına ulaşıncaya kadar gelişmesini ifade eder.

Kritik Dönem: Bireyin öğrenme veya gelişmeye eğilimli olduğu zaman dilimidir. Buna sihirli yıllarda denir. (0-6 yaş)

B. GELİŞİMLE İLGİLİ TEMEL İLKELER

Gelişim bir bütündür; Fiziksel, bilişsel, psiko-sosyal gelişim bir ilişkidir. Herhangi bir gelişim alanındaki aksama diğerlerini olumsuz etkiler. Gelişim süreklidir, belli aşamalarda ve nöbetleşe devam eder;  Her dönem kendinden öncekinin devamı, kendinden sonraki dönemin hazırlayıcısıdır.

* Gelişim; Kalıtım, çevrenin etkileşimin ürünüdür.
* Gelişimde kritik dönemler vardır; Gelişimde bireysel farklılıklar vardır. 0-6 yaşı kapsayan okul öncesi dönem bütünü ile çocuk için kritik dönemdir. Örneğin, bazı çocuklar 5 aylık iken diş çıkartabileceği gibi bazıları 8 bazıları 10 aylık iken diş çıkarabilir.
* Gelişim genelden özele; Bebek ilk önce büyük kas kontrolünü sonra küçük kas kontrolünü kazanır. Baştan ayağa; anne karnında ilk önce kalp oluşur sonra kollar ve bacaklar şekil alır. Çocuk 6 aylık civarında önce oturur, sonra ayakta durur. İçten dışa doğrudur; bebek önce elleriyle bir şeyi kavrar sonra parmaklarını kullanarak bir şeyi alabilir.

C. GELİŞİME ETKİ EDEN ETMENLER

A- KALITIM: Kalıtım, gelişimi etkileyen önemli bir faktördür ve kalıtımın kapsamını annenin yumurta ve babanın sperm hücrelerinde bulunan 23′er adet kromozom belirlemektedir. Yumurta ve spermdeki 23 adet kromozom birleşerek zigotun çekirdeğindeki 46 adet kromozomu ya da 23 çift kromozomu meydana getirir. Her kromozom ana – babadan çocuğa geçerek özellikleri taşıyan 20.000 değişik kombinasyonlarda dizilerek geçer.
Genetiğin kuralları ve süreçleri çok karmaşık ve hızlı değişme göstermekle birlikte, burada özetle temel noktalardan bahsedilecek. Bunlar;
1. Genler her insanın doğasına ve oluşumuna katkıda bulunur.
2. ikinci önemli nokta; genotip ve fenotip arasındaki farklılıktır. Genotip ana – babadan kalıtımla getirilen tüm özelliklerdir. Fenotip ise bireyin ortaya çıkan gözlenebilir özellikleridir.
3. Diğer önemli bir genetik ilkesi de bazı özellikler baskın (dominant), bazı özellikler çekinik (resesif)tir. Çekinik özellikler, ancak ana – babada benzer genler olduğu zaman ortaya çıkarlar. Baskın özellikler ise anne ya da babadan birinde bu genler bulunduğu taktirde ortaya çıkarlar.

B- ÇEVRE: Spermin yumurta ile döllenmesinden itibaren belli çevre koşulları içinde bölünmekle çoğalmaktadır. Anne karnında bir tek hücre olan zigot, milyonlarca hücrelik bir organizma oluncaya kadar dölüt, embriyo, fetüs dönemlerinde uygun bir çevrede yaşamak zorundadır.

Çevresel Faktörler: Doğum öncesinde, annenin sigara dumanı olan bir çevrede, gürültülü bir çevrede yaşaması, kaygılı ve mutsuz bir yaşam sürmesi, fetüsü büyük bir ölçüde etkilemektedir. Doğum sırasında fetüsün oksijensiz kalması, çeşitli travmalara maruz kalması, kordon dolanması vb. çevre faktörleri bebeğin gelişimini olumsuz etkiler. Doğum sırasında ise bebeğin yaşadığı aile yapısı, bireyler arasındaki ilişkilerin niteliği, ailenin sosyo-kültürel statüsü, daha ileri yaşlarda akran grupları, okul ve toplumdaki diğer kurumlar vb. durumlar çevresel faktörlerden bazılarıdır.

Anne-Babanın Yetiştirme Tarzları: Aile içinde sevgi, sıcaklık, yaşamın ilk yılında bebeğin temel güven duygusunu kazanmada önemli bir roldür. Maalesef kimi aileler yıllar geçtikten sonra ya çocuklarına aşırı ilgi gösteriyorlar ya da tümden ilgisiz bırakıp onlarm kötü yollara düşmelerine neden oluyorlar. Örneğin; sürekli katı kurallar koyan, işleri yüzünden çocuklarını ihmal eden, mutlaka mesafe koyan, çocuklarına düşmanmış gibi davranan insanlar, kendi açılarından iyi bir şey yaptıklarını sanıyorlar ama sırf böyle davranışlar yüzünden çocuklar yaratıcılıklarından uzaklaşıp, içe kapanık, sürekli sevgi arayışında kalıyorlar.

Ailenin Parçalanması: Ailenin dağılması, boşanmalar, çocukları çok derinden etkileyen en büyük acılardır. Çocukların ailelerinin hep yanlarında olmasını ister. Çünkü bu onlara güven duygusu verir. Özelliklede küçük çocuklar anne – baba ayrılmış diye kendilerini sorumlu tutarlar. Çocukların daha kötüye gitmemesi için anne – baba çocuklarıyla kesinlikle etkileşimlerini sürdürmeleri, çocukların bu olayı daha çabuk atlatmasına yardımcı olacaktır.

C- HORMONLAR:
Doğrudan kana akıtan bezlere iç salgı bezi denir. İç salgı bezleri salgılarına da hormon denir. İç salgı bezleri, hipofîz, tiroid paratiroid, pankreas, böbreküstü bezleri, timüs.

Hipofiz: Kafatasında bulunur. Tüm salgı bezlerinin çalşmasını düzenler. Fazla yada az salgı salgılaması devlik yada cüceliğe neden olur.

Troid salgı bezi: Boğazın ön kısmında gırtlağın iki yanındadır. Trioksin adlı bir hormon salgılar. Troksin hormon, kemiklerin, kasların büyümesine, sinir sisteminin, kan dolaşımının çalışmasına etki eder.

Paratroid salgı bezi: Troid bezlerine bitişik dört küçük bezden oluşur. Vücudun kalsiyum ve fosfor dengesini sağlar. Kemiklerin gelişimini, kasların çalışmasını, kalp atışlarını vb. etkiler. Bu bezin az salgılanması kas ağrılarına ve kemiklerin bozulmasına; çok çalışması ise sinirlerin körleşmesine yol açar.

Böbrek üstü bezleri: Her iki böbreğin üstünde bulunur. Bu salgılar büyümeye, cinsiyete etki eder ve vücudun, duyguların yoğunluğundan korunmasını sağlar.

Cinsiyet salgı bezleri: Kadın erkekte cinsiyet gelişimini sağlar ve cinsel yaşamı sürdürmeye etkide bulunur.

Sonuç olarak hormonların salgılanması iç salgı bezlerinin çalışması, insanın büyümesine ve gelişmesine etki eder.

Related posts:

1. Bebeklik Döneminde Psikomotor Gelişim – I
2. Bebeklik Döneminde Fiziksel Gelişim
3. Bebeklik Döneminde Psikomotor Gelişim – II

Related posts

• 1 – 12. Ay Bebek Gelişimi (0)

- Yeni doğan ağlarken ve sızlanırken bile, konuşma için gerekli bazı alıştırmalar yapmış olur.

- Kısa ve derin soluk alışlar, daha uzayan soluk alıp verişler konuşmanın temelini oluşturmaktadır.

- Çocuk ağlama sırasında seslerin çıkartılması için gerekli dudak, çene ve dil hareketlerini tekrarlama olanağı bulur, ses ve solunumunu düzenleme becerisi geliştirir. ilk 2 haftada ağlama düzensiz aralıklarla görülür ve çoğunlukla uyku gereksiniminden kaynaklanır.

- Acıktığında ya da huzursuz olduğunda, rahat edemediğinde olanca gücüyle ağlar,

- Sık sık gece uyanıp ağlar.

- Rahat ve mutlu olduğu durumlarda gırtlaktan gelen hafif sesler çıkarır.

- 5-6 haftalıktan sonra annenin konuşmasına ve onu kucaklamasına cıvıldayarak karşılık verir.

Related posts:

1. Ay Ay Bebek Gelişimi
2. 1 – 12. Ay Bebek Gelişimi
3. BEBEKLERDE İÇİN ESKİ GÖZAĞRILARI

Related posts

• Yeni Doğan Bebeğiniz Neye Benziyor? (0)
• Bebeklerde Gelişim Dönemleri (0)

Piaget’nin Duyusal-Motor Bilişsel Gelişim Dönemleri: Bu dönem boyunca bebekler, doğdukları zaman var olan reflekslerini değişikliğe uğratırlar ve çevresindeki objelere daha etkili bir şekilde tepki vermelerini sağlayacak organize olmuş eylem örüntüleri (şemalar) oluştururlar. Bu şemalar gittikçe genişletilir, değiştirilir ve böylece bebekler içjn bilişsel gelişimin temelleri atılmış olur. Yaklaşık 2 yaş civarına geldiğinde çocuğun eylem dağarcığı, daha çok bilgi ve karmaşıklık içeren düşünce veya davranışlar haline gelir. Bu dönem süresince bebekler duyulan ve motor etkinlikleri yoluyla çevreleri ile ilişki kurarlar ve kendi eylemleri ile dış dünya arasında bir ilişki olduğunu öğrenirler.
Araştırmalar, yeni doğan bebeklerin koşullanma yoluyla öğrenmeyi gerçekleştirebildiklerini göstermiştir. Bir araştırmada, birkaç günlük bebeklere emmeleri için emzik verilirken aynı zamanda da bir ses verilmiştir. Bu ses ve emzik uyarıcıları eş zamanlı olarak 15 kez birlikte bebeğe verilerek tekrarlanmıştır. Daha sonra, bebeğe sadece ses verilmiştir. Bebeğin bu kez emzik olmamasına rağmen ses karşısında emme davranışı sergilendiği gözlenmiştir. Bu durumda, bebeğin emme davranışı ile ses arasında hiçbir ilişki yokken, bebeğin bu iki uyarıcı arasında bağ kurmayı öğrendiği görülmüştür.
Bir diğer çalışmada yeni doğan bir bebek için 3′er saatlik beslenme aralıkları oluşturulmuştur. Düzenli olarak bebekler bu 3′er saatlik dilimlerle beslenmişler. Bir hafta süren bu uygulama sonunda, anne babalar bu 3 saatlik beslenmeyi geciktirmeye başladılar. Oysa bu 3 saatlik dilime bebek kendisini ayarlamıştır. Bebeklerin fiziksel incelemeleri sindirim sistemi biyokimyasının düzenli beslenme aralıkları sonucunda doğal olarak kendiliğinden değiştiğini göstermiştir. Bu değişmeler bebeğin koşullanması yoluyla gerçekleşen davranış değişliğidir.

Related posts:

1. Bebeklik Döneminde Fiziksel Gelişim
2. BEBEKLERDE BİBERON TEKNİĞİ
3. Bebeklik Döneminde Psikomotor Gelişim – I

Related posts

• Yenidoğan Bebeklerde Dil Gelişimi (0)
• Yeni Doğan Bebeğiniz Neye Benziyor? (0)

Görme: Yeni doğan bebeğin görme duyusu gelişmiş olmakla birlikte, göz kaslarını kontrol edebilmesi sınırlı kapasiteye sahiptir. Yeni doğan bebekte beyindeki görsel kısımlar yeterince olgunlaşmamış ve gözün bazı yapıları tam olarak gelişmemiştir. Göz kaslarını kontrol et’mede sınırlı kapasiteye sahiptir. Yeni doğan bebeklerin görme duyusuna ilişkin çalışmalar, yeni doğan bebeklerin ışığın varlığını keşfedebildiklerini ve farklılaşan parlaklıklardaki ışıklar arasında ayrımlar yapabildiklerini göstermiştir. Ayrıca, bir bebeğin doğduktan sonra annesinin yüzünü bir yabancının yüzünden ayırt edebilmesinin, doğumdan sonraki 2 hafta gibi kısa bir zaman diliminde gerçekleşmekte olduğu belirtilmektedir.

İşitme: Yeni doğan bebeğin işitme için gerekli organları olmakla birlikte, beyindeki işitsel merkez yeterince gelişmemiştir, işitme için gerekli organlar (dış, orta ve iç kulak) ise, doğumdan önce çok iyi gelişmekle birlikte beyindeki işitsel merkez henüz gelişimini tamamlamamıştır. Bebeklerin yaklaşık 45-50 desibele kadar sunulan seslere tepki verebildiklerini, baş ve gözlerin geldikleri yönü belirleyebildiklerini ortaya koymuştur.

Koku: Yeni doğan bebekler, kokuları ayırt edebilmektedirler. Araştırmacılar 2 günlük bebeklerin koku karşısında sergiledikleri etkileri, kalp atışı ve solunumlarını incelemişlerdir. Bebeklere ilk kez koku verildiğinde yeni doğan bebeklerin etkinlik düzeyi, kalp atışı ve solunum biçimi değişmiştir. Bu koku bebeğe tekrar verilmeye devam edildiğinde, bebeğin bu kokuya alıştığı ve hiç aldırış etmediği görülmüştür.

Tat Alma: Yeni doğan bebekler, temel tatları ayırt edebilirler. Araştırmalar yeni doğan bebeklerin temel tatları ayırt etme kapasitelerini araştırmışlardır. Yeni doğan bebeklerin, tuz çözeltilerine ve süte farklı biçimlerde tepki verdikleri gözlenmiştir. Bu sonuç, yeni doğan bebeklerin tatları ayırt edebildiklerini göstermiştir. Yeni bebeklere şekerli su verildiğinde bunu büyük ölçüde kabul ettiği görülür. Ancak normal su verildiği zaman bu suyu şekerli su kadar tercih etmedikleri görülür.

Dokunma: Yeni doğan bebekler dokunmaya karşı duyarlıdırlar ve refleksler ile tepki verirler. Yeni doğanda özellikle alın, dudak, dil ve kulaklar dokunmaya son derece duyarlıdır. Yeni doğmuş bebeğin, dokunma duyusuna tepki olarak bazı refleks eylemleri gösterir. Örneğin; tutma, yakalama, emme refleksleri gibi.

- Yeni doğan bebek görme alanı içindeki parlak cisimleri fark edebilir,
- Yeni doğan bebek anne sesini diğer seslerden ayırt edebilir
- Yeni doğan bebek sese tepki verir ve başını sesin geldiği yöne çevirebilir
- Dört basit tadı (tatlı, ekşi, acı, tuzlu ) uygulayabilir
- 1-2 haftalık bebek annesinin ten kokusunu diğer kokulardan ayırabilir
- 3. haftadan itibaren meme emerken annesinin yüzünü incelemeye başlar
- 2. ayında annesinin yüzünü diğer yüzlerden ayırabilir
- Yavaş hareket eden bir nesneyi takip eder
- 2. ayın sonunda sadece annesinin memesini emer
- 3. ayında objenin nerede olduğu ile değil ne olduğu ile ilgilenir
- Çevresine bakabilmek için başını amaçlı olarak çevirir 7 Yüzü önünde kendi elleri ve parmaklarıyla oynar
- Kendisiyle konuşulduğunda bazen de yalnızken zevkle kendi kendine sesler çıkarır.
- Sesin kaynağını aramak için başını sağa sola hareket ettirebilir.

Yeni doğanın beş duyusu günden güne gelişmektedir. Başı büyük ve ağırdır, boyun kasları güçsüzdür, desteklenmesi gerekir.

Related posts:

1. Yeni Doğan Bebeğiniz Neye Benziyor?
2. Yeni Doğanlarda Motor Refleksler
3. Yeni Doğanlarda Fiziksel Özellikler

Related posts

• No related posts.

- Oturur konuma geçirilmeye çalışıldığında başı belirgin bir biçimde geride kalır,
- Avuçlannda ve elinin tamamında yakalama refleksleri görülür,
- Birinci ayında çenesini yerden ve yataktan kaldırabilir,
- İkinci ayında yakınındaki nesnelere uzanır,
- Kollarını simetrik olarak sallayabilir,
- Başı çok az geride kalır ya da hiç kalmaz,
- Yüzükoyun konumda önkollarından destek alarak başını ve üst göğsünü iyice yukarı kaldırabilir.

Yeni doğan bebekler, refleksleri ile motor etkinliklerde bulunurlar. Bu refleksler;

Babinski Refleksi: Bebeğin ayak tabanının ortasına hafifçe vurulduğunda ayak parmakları açılır. Bu refleksin olmaması, omurilikte oluşabilecek kusurların olmasına işaret eder.

Plantar Refleksi: Ayak parmakların dibine bastırıldığında parmaklarla tutma ve yakalama eylemi gösterir. Bu refleksin olmaması omurilikte oluşabilecek kusurların belirtisidir.

Patella (Diz Kapağı) Refleksi: Diz kapağına hafifçe vurulmasıyla bacak havaya kalkar. Bu refleksin olmaması kas rahatsızlığının belirtisidir.

Emme Refleksi: Dudağa veya yanağın kenarına dokunulduğunda bebek hemen başını çevirerek emme hareketi gösterir. 4. aya kadar uyanıktı kadar pozitiftir. Bu refleksin olmaması beyin hasarına işaret edebilir.

Moro (İrkilme) Refleksi: Herhangi ses, gürültü gibi durumlarda bebek kollarını ve bacaklarını uzatır, gerer. Bu refleksin olmaması, genel nörolojik yetersizliklerin işaretidir.

Paumer (Yakalama) Refleksi: Elin avuç içine bastırıldığında eli kapatarak avucun içindeki uyarıcıyı yakalamaya çalışır. Başlangıçta çok güçlüdür. Zamanla bu gücü kayıp olur. 6-10 ay kadar devam eder.

Yeni doğan bebek bu refleksler sayesinde çevresine uyumunu ve yaşamını sürdürmesi için önemlidir. Yaşamın ilk yıllarında görülen ve daha sonra ortadan kalkan reflekslerdir. Dolayısıyla, yeni doğan bebekler büyüdükçe bu reflekslerin ilgili olduğu kaslar üzerindeki rolü, istemli bir biçimde sağlarlar.

Related posts:

1. Yeni Doğanlarda Fiziksel Özellikler
2. Yeni Doğan Bebeklerin Duyusal Özellikleri
3. Yeni Doğan Bebeğiniz Neye Benziyor?

Related posts

• No related posts.

Elbette bebeğinizdeki gelişim ve değişimlere yaşadıkça şahit oluyorsunuz. Biz de bebeklerin ilk oniki aylık süre içerisindeki gelişimi sizler için derledik. Tüm anne adaylarına ve annelere yardımcı olmasını umuyoruz.

1. Ayın Sonunda Bebeğinizin Yapabildikleri

- Rahatlıkla hareket ediyordur,
- Yüzüstü yatırdığınızda başını bir kaç saniye de olsa kaldırığ sağa sola çevirebilir,
- Etrafını gözleyebilir ve sesleri de duyabilir,
- Oyuncaklarının sesleri dikkatini çeker ve o yöne bakar ayrıca ses çıkararak cevap verebilir,
- Acıkma ve rahatsızlanma mesajı olarak ağlar, hatta altını kirlettiğinde de ağlayarak size duyurur,
- Bebeğin anneyle kurduğu en önemli bağ emzirme anlarıdır ve bebek kendini güvende hissettiğinden sakinleşir,
- Yalnız kaldığında ağlayacaktır kucağınıza aldığınızda ise susması ilgi ve şefkat ihtiyacındandır,
- Bebeğinizin mutlu olduğunu çıkardığı sesler ve bebek diliyle “agu” lardan anlayabilirsiniz,
- Kendi kendine güldüğünü görebilirsiniz,
- Annesinin sesini tanıyordur ve duyduğunda gülerek karşılık verir,
- Henüz başını tutamıyordur, yatırdığınızda dönemez ve tek başına oturamaz,
- Bu dönemde siyah ve beyaz şekilleri seçebilir,

2. Ayın Sonunda Bebeğinizin Yapabildikleri

- Daha az ağlıyordur,
- Dik oturtmak istediğinizde başını da dik tutabiliyordur,
- Başını tutabilme süreleri de uzayacaktır,
- Yüzüstü yatırdığınızda kollarıyla göğsünü kaldırıyordur,
- Gece uyanmamaya başlar,
- Mutlu olduğunun ifgadesleri çığlıklar atar ve gülücükler atıyordur,
- Bir eşyayı başını çevirerek takip eder,
- Etrafındaki kişilerin ses tonu ile sinirliliği ya da sakinliği ayırt eder,
- Ellerini ağzına götürüyordur,
- Yere serilmiş örtü üzerinde yatmak hoşuna gider,

3. Ayın Sonunda Bebeğinizin Yapabildikleri

- Bir yere dik oturttuğunuzda başını dik tutuyordur,
- Mutluluk ifadesi çığlıkları ve gülücükleri daha fazladır,
- Yatırılan yerden bir yanına doğru yuvarlanıyordur,
- Oyuncakları ya da herhangi bir nesneye dokunmak hoşuna gidiyordur,
- Uyku süresi uzamıştır, altı ya da yedi saat sürelerle uyuyabilir,
- Yabancıları ayırt eder ve yabancı bir kişinin kucağına verildiğinde ağlar,
- Karşısındaki kişiye uzun süre bakar,

4. Ayın Sonunda Bebeğinizin Yapabildikleri

- Dokunduğu nesneyi, oyuncağını parmaklarıyla kavrayabilir,
- Bir oyuncağı ya da nesneyi uzanarak alabilir ve ağzına götürebilir,
- Çevresindekilerle ilgilenmeye başlar,
- Çevresindeki kişilere güler ve seslere başını çevirir,
- Yattığı yerde bir yanından diğer yanına dönebilir,
- Aynadaki görüntüler dikkatini çeker,

5. Ayın Sonunda Bebeğinizin Yapabildikleri

- Nesnelere uzanıp almaya çalışabilir,
- Sevinçli ve mutlu olduğunun ifadesi çığlıklar atar,
- Sırt üstü yatırıldığında yüz üstü dönebilir,
- Çevresindeki her şeyi görebilir ve izleyebilir,
- Başını sağa sola çevirebilir,
- Kucakta rahatlıkla oturabilir,
- Yere basmasını sağlayarak tutlduğunda vücudunu dik tutabilir,
- Dişleri kaşınır ve salyaları akabilir,
- Dişleri çıkmaya başlayabilir,
- Anne ve dede gibi sesleri ayırt edebilir,
- Oyuncağını bir elinden diğer eline alabilir,
- Elinden düşürdüğü bir oyuncağını arayabilir,
- Bu dönemde bebekler eğlenceli oyunlar oynamaya başlayabilir, örn:sizinle saklambaç oynayabilir,
- Yabancı kimseleri ayırt eder,

6. Ayın Sonunda Bebeğinizin Yapabildikleri

- Desteksiz kendi başına oturabilir,
- Mama sandalyesinde oturtabilirsiniz,
- Özellikle ses çıkaran oyuncaklar hoşuna gider,
- Tüm gece süresince rahatlıkla uyuyabilir,
- Beslenme sırasında tabaktaki yiyecekleri eline almaya çalışır,
- Yatırılan yerde döneceğinden korumasız yerlerde yatırmamaya özen gösterilmeli, özellikle yüksek yataklarda dikkat edilmeli,
- Oyuncakları birbirlerine vurarak ses çıkarıp eğlenir,
- Ailesini tanır ve yabancılardan ayırır,
- Baba, mama gibi kelimeleri anlamlarını bilmeden ses olarak çıkarır,

7. Ayın Sonunda Bebeğinizin Yapabildikleri

- Dik tutmaya çalıştığınızda bacaklarına ağırlığını vererek basar,
- Oyuncaklarını hatta biberonunu iki eliyle tutar,
- Tek başına daha rahat oturabilir,
- Eline verilen bisküviyi kendi kendine yiyebilir,
- El sallayabilir,
- Dikkat çekici eşyalara yönelip almaya çalışabilir,
- Aynaya baktırıldığında kendini anne ve babasından, kardeşinden ayırabilir,
- Topla oynamaktan çok hoşlanır

8. Ayın Sonunda Bebeğinizin Yapabildikleri

- Dik tutulduğunda bacaklarına daha fazla ağırlık verebilir,
- Hayır denildiğinde anlamını bilir,
- Ne istediğini bilir ve istediği engellenince sinirlenir,
- Yemeğini kendisi yemek isteyebilir,
- Yere bırakıldığında tutunarak ayağa kalkmaya çalışır ve kalkar,
- Eğlenceli ce-e oynayabilir,
- Tutunarak ayağa kalktığı gibi tutunarak yürüyebilir,
- Merdiven ya da basamaklı yerlere tırmanmayı ve dönüp inmekten çok hoşlanır

9. Ayın Sonunda Bebeğinizin Yapabildikleri

- Oturtulduğunda kendisi ayağa kalkabilir,
- Oyuncaklarını bir yere çarpmak ya da elinden atmak hoşuna gider,
- Yüzüstü yatırıldığında kendisi kalkıp oturabilir,
- Ellerini hareket ettirerek oynamayı sever ve el sallar,
- Ellerinden tutup kaldırıldığında adım atmaya çalışır,
- Kelimeleri ard arda tekrar edebilir,

10. Ayın Sonunda Bebeğinizin Yapabildikleri

- Oturduğu yerden ayağa kalkabilir,
- Ce-e oyunlarını eğlenceli şekilde oynar,
- Sürekli emekleyerek gezinmeye başlar,
- Bir yere tutunarak ayakta durur,
- Bu dönemlerde bebekler bulunduğu ortamda emekler hatta tutunarak yürümeye etrafı dolaşmaya başlarlar,
- Üzeri giydirildiğinde dışarı çıkılacağını anlar,

11. Ayın Sonunda Bebeğinizin Yapabildikleri

- Desteksiz kısa sürelerle ayakta durmaya başlar,
- Yürümeye başlar,
- Müzik sesleri hoşuna gider, dinlemeyi sever,
- İnaçı olurlar,
- Kendi kendine bardağını tutarak suyunu içebilir,
- İsteklerini ağlamadan da belirtirler,

12. Ayın Sonunda Bebeğinizin Yapabildikleri

- Uzanabildiği yerlerdeki örtüleri çekerler,
- Çekmeceleri karıştırır ve içindekileri dışarı atarlar,
- Kaşık ile yemek yemeye başlar ve dökerler,
- Anlaşılır şekilde bir kaç kelime söyleyebilirler,
- Dinlediği müzik, şarkı çok hoşuna gider,
- Bu dönemde daha çok bir kişinin yardımıyla yürürler,

Related posts:

1. Ay Ay Bebek Gelişimi
2. Hamileliğin 6. Haftasında Bebeğin Büyüklüğü ve Gelişimi
3. Yenidoğan Bebeklerde Dil Gelişimi

Related posts

• Yeni Başlangıçlara Var mısınız… (0)
• Pratik Makyaj (0)
• Pilates (0)
• Parfüm Seçimi ve Kullanımı (0)
• Misyoner Pozisyonu (0)

Yeni doğan bebeklerde kas kontrolü zayıftır. Çünkü henüz kas yapısı yeterince gelişmemiştir. Kol kasları bacak kaslarına oranla oldukça güçlüdür ki bunun nedeninin gelişim ilkelerinde yer alan baştan ayağa ilkesinin içeriğiyle açıklanabilir. İskelet yapısının yumuşak ve esnek olduğu görülür. Bazı kemikler yeterince sertleşmemiş henüz kıkırdak yapıya sahip olmakla birlikte iskeletin bazı bölümlerinde sertleşmiş bir yapıya rastlanır. Büyümeyle birlikte kıkırdak yapılar sertleşmeye başlayacaktır elbet. Ancak yeni doğana dokunurken ve kucağa alınırken bu nedenle oldukça dikkatli davranırlar. Baş doğum kanalındaki geçiş sırasındaki zorlanma nedeniyle yeterince biçimli bir görünüşe sahip olmayabilir. Bebeğin, göz solunum kasları iyi gelişmiştir.
Zamanında doğan bebeklerde beklenen ortalama ağırlık, 3200 kg. dır. Ancak 2, 5 kg ile 3, 8 kg arasında değişen bir yelpaze aralığındaki değerler ortalama kabul edilebilir. Çünkü gelişimde bireysel farklılıklar mevcuttur. Her çocuğun kilosunun aynı olmasını beklemek bu nedenle doğru değildir. İlk ayda bir bebeğin ağırlığı ortalama 4, 2 – 4, 5 kg. ulaşması beklenmektedir. Normal gebelik süresini tamamlamış bir yeni doğanın ortalama boy uzunluğu 50-52 cm iken doğumu izleyen ilk birinci ayın sonunda bebeğin boyunda 2-3 cm. artış beklenir.
Yeni doğanının sinir sistemi yeterince gelişmemiştir. Bedensel tepkilerin çoğunluğu, refleks eylemler ile gerçekleştirilir. Beyin ağırlığı, yetişkin beyin ağırlığının %25 iken altı ay içinde yetişkin beyin ağırlığını yakalayabilir. Beyin kabuğu ve bu bölgede yer alan nöronlar yete’ rince gelişmiş olsa da nöronlar arası karmaşık bağlantılar, çevreyi tanımasına ve zihinsel uyarılmalara tepki vermesiyle gelişmeye başlayacaktır. Beyin kabuğu olarak bilinen cerebral cortex doğumda yeterince işlevsel olmamakla beraber ilk bir aym sonunda önemli bir gelişme söz konusu olacaktır. Kalbi ise tüm beden ağırlığının %0.75 kadardır. Yetişkinde bu oran ise %0.35′e yakındır. Kalp atışı hızlıdır. Bu da damarlarının genişliğinden kaynaklanır. Kalp atışı dakikada 120-160 arasındadır. Bu arış bebek ağladığı zaman dakikada 170 olabilmektedir. Kalp atışı yaşla birlikte azalma gösterir.
Yeni doğanın kanında anneden plasenta ve süt yoluyla aldığı antikorlara rastlanır. Bu nedenle doğumdan sonra bulaşıcı hastalıklara karşı 2-3 ay bağışıklıdır. 3. aydan sonra risk başlar. Bu nedenle doğar doğmaz aşılara başlanmalıdır. Yeni doğan K vitamini eksikliği ile kan pıhtılaşma sorunu olarak yaralanmalar sonucu yoğun kanamalara sebep olabildiğinden anne-babaların çok dikkatli olması gereklidir.
Yeni doğan bebeğin oksijen gereksinimi fazladır. Yeni doğan bebeğin en kritik ihtiyacı olan gaz alışverişini idare edebilecek olan yeterli solunum hareketidir. Yeni doğanın solunum kasları henüz olgunlaşmadığmdan solunum hızlıdır. Bu kasların gelişimi ile bu durum ortadan kalkar. Bebeğin solunum değeri yaklaşık dakikada 40-50 olarak nefes alıp vermektedir. İlk haftanın sonunda bu değer 35′e düşer. Ama hala yetişkinin değerine ulaşmış değildir. Yeni doğan bebek çok sık beslenmektedir. Yeni doğan bebeklerin sindirim sistemi anne sütünü metabolize edecek şekilde fizyolojik yapıya sahiptir. Ancak protein ve karbonhidratlara kıyasla yağların sindirimi daha zordur. Yeni doğan günde yedi veya sekiz kez beslenmektedir. İlk ayın sonunda bu sayı günde beş veya altıya iner. Bu durum normaldir. Yeni doğan bebeğin sindirim sistemi henüz istenilen biçimde gelişmediğinden katı yiyecekleri yiyecek durumda olmadığından sadece sıvı maddelerle beslenmektedir.
Yeni doğanın ortalama beden ısısı yaklaşık 37 C’dir. Vücut ısısı doğumdan sonra geçici bir düşme gösterir. 48 saat içinde normale döner. Bu ısı yetişkininkine oranla daha yüksektir. Bunun için bebeğin bulunduğu ortamın ısısı iyi ayarlanmalıdır.
Yeni doğan bebeklerin, uykuda olma, uykulu olma, tetikte olma, uyanık olma ve ağlama gibi durumlara bağıl olarak davranışsal etkinlik durumları değişmektedir. Bebekler zamanlarının büyük bir kısmını uyuyarak geçirirler. Bu uykular düzenli ve düzensiz uyku biçiminde doğan bebeğin gözleri açık veya zaman zaman kalındır. Çevresine karşı ağır, donuk, durgun ve tepkisizin doğan bebek gevşemiş ve oldukça etkinliksizdir. Ancak hareket eden objeleri izleyebilen açık gözlere sahiptir. Dolayısıyla bebek hareketsizdir. Yeni doğan bebeğin gözleri açık ve canlıdır. Bebek gözlerini kapatarak gözünü buruşturur.

Related posts:

1. Yeni Doğanlarda Motor Refleksler
2. Bebeklik Döneminde Fiziksel Gelişim
3. Yeni Doğan Bebeklerin Duyusal Özellikleri

Related posts

• No related posts.